Cowes en de Solent: het mekka van de zeilers
Elke zeiler moet minstens éénmaal in zijn leven naar Cowes!
Daar zijn tientallen redenen voor, in de loop van het verhaal zal je begrijpen waarom deze tocht een must is voor de zeezeiler.
Cowes “Kaawes” ligt in het zuiden van Engeland, op het topje van “the Isle of Wight” en aan het vaarwater de “Solent”. Dit gezellige stadje is het centrum van de zeilsport in het Verenigd Koningrijk en ver daarbuiten. Hier vertrekken legendarische wedstrijden zoals de “Fastnet – race” alsook vele kleine en grote regatta’s.
De Solent ligt beschut ten noordwesten van het eiland Wight, beschermd tegen de invloeden van open zee, met toch altijd een aangename zeilwind. Aan de Solent vind je historische steden zoals Southampton en Portsmouth, scheepswerven, musea, universiteiten (uiteraard gespecialiseerd in scheepsarchitectuur), vele bezienswaardigheden. Alles ademt nautische sfeer en geschiedenis.
En zoals zo dikwijls bij zeilreizen is de tocht, de route naar deze bestemming een onvergetelijke ervaring.
De reisvoorbereiding is een lastige klus, we varen bij voorkeur in één ruk naar de bestemming, dat kan niet op één etmaal. We rekenen op minimum anderhalve dag, dus windrichting en kracht zullen een belangrijke rol spelen. De dagen vooraf houden we nauwgezet de voorspellingen in het oog, de dag(-en) zelf ben je aan de weergoden overgeleverd.
We schepen de avond vooraf in om ’s ochtends tijdig te vertrekken. Met weinig wind voorspeld, vertrekken we stroom mee rond 9.00u en met af en toe een klein beetje motor bij halen we een gemiddelde van 7 knopen. We hebben besloten om langs de Zuydcoote pas te gaan. Altijd leuk om langs de Franse Kust te varen en nog eens Duinkerke te zien. Rond de middag zijn we ter hoogte van Calais en aan de overkant zien we reeds de kliffen van Dover.
Oostende - Cowes
De maaltijden aan boord hebben iets speciaal!
In de buitenlucht samen in de kuip, onder de bimini… genieten van een pasta met pesto, kip en zongedroogde tomaatjes. Stokbrood met warme worst ‘hot dog’ of cheeseburger lusten we ook altijd!
Er is genoeg creativiteit om de hapjes over de middag en ’s avonds te variëren.
Tijd voor de apero!
Joepie! Rond 15.00u noteren we in grote letters “DOLFIJNEN” in het logboek. Deze keer snellen ze voor en naast de boeg als om aan te tonen dat ze sneller zijn dan ons! Altijd een speciaal moment dat we gelukkig vaak in het logboek mogen schrijven bij deze tochten.
We kunnen beginnen aan een veilige kruising van de “traffic-lane” in het kanaal. Altijd spannend. Iemand van de crew focust op de kaartplotter. Het kan er zeer druk zijn.
Voor het vertrek zijn er afspraken gemaakt met de “bemanning” over de indeling en de duur van de “wachtbeurten”. Belangrijk, niet zozeer voor overdag, wel voor de nachtelijke tocht. Ervaring leert ons dat vier uur wacht ideaal is, niet te vermoeiend voor de dekwacht die alert moet blijven en voldoende voor een dutje van de andere ploeg. Met altijd drie of meer gebrevetteerde scheepsmaten is het geen probleem om minstens twee evenwichtige ploegen samen te stellen.
Overdag is dat ploegenspel niet zo belangrijk, iedereen neemt wel eens het roer en bij het kruisen van het verkeersstelsel (het TSS: de scheeps autostrade van het kanaal) is iedereen mee op de uitkijk.
Vanaf 21.00u is het discipline! Ploeg 1 neemt na het avondeten de verantwoordelijkheid, ploeg 2 gaat slapen. Er is intussen een lekkere bries zodat de Elise zonder storend motorgeluid de nacht ingaat.
Je moet het ervaren: nachtzeilen is iets speciaal! De sfeer is moeilijk te beschrijven, de duisternis en de stilte zetten de zintuigen op scherp en het zachte geluid van het schip dat de golven klieft, is op zich al een beleving. Helemaal donker is het niet, de sterren, de lichten van de steden en dorpen op de kuststrook helpen je oriënteren en hebben iets bijzonder!
Het blijft natuurlijk uitkijken naar de navigatielichten van de schepen in de buurt, de kaartplotter geeft je info over de beroepsvaart, een goede uitkijk is essentieel!
Om 1.00u ’s nachts is het aan ploeg 2 om over te nemen. Die hebben de ondankbare “hondenwacht”, deze wachtbeurt is de moeilijkste om waakzaam te blijven! Strikt genomen is de hondenwacht van middernacht tot vier uur, in overleg beginnen we deze keer de eerste groep om 21.00u en zo delen we gedeeltelijk de “moeilijke” uren.
De tocht langs de Engelse kust is zeker niet saai, je vaart tussen het diverse kustlandschap en de drukke vaargeul. Nu is het nacht en uitkijken naar de herkenningspunten, vaak vuurtorens of zeldzame boeien. Relatief recent fenomeen zijn de windmolenparken die met rode knipperlichten op de molens heel herkenbaar de duisternis breken.
De herkenningspunten, mijlpalen op deze route zijn Dungeness, Beachy Head of bekende steden als Eastborne, Newhaven en Brighton. Bij dag (zoals op de terugkeer), is er volop tijd om het aantrekkelijke en gevarieerde natuurschoon van de kust te bewonderen, nu moeten we het met de lichtjes stellen.
We noteren in het logboek dat de windkracht geleidelijk toeneemt en de bootsnelheid naar 9 knopen aantrekt. Aan “Beachy Head” bijna 40 mijl voorbij Dover loopt de Elise 8 knopen over water, maar de stroom duwt mee en we noteren rond 4.30u in de ochtend 9.2 knopen over grond. Het is aan de eerste wachtploeg om het roer terug te nemen.
De tocht langs de Engelse kust
Natuurlijk is ook de dageraad en de zonsopgang op zee een speciaal moment, de kleuren, de omgeving de sfeer vergeet je niet.
Intussen goed uitkijken, er ligt een windfarm op de baan en we naderen de oostelijke aanloop voor de “Solent”. Met de ochtend komt er meer wind opzetten en we moeten wat zeil minderen.
Aan het begin van de 19e eeuw was Portsmouth de zwaarst versterkte stad ter wereld en werd het beschouwd als “de grootste marinehaven ter wereld”. Rond Portsmouth is een ring van verdedigingsforten te land en ter zee gebouwd, bekend als de Palmerston Forts. Deze Ronde Forten (cowes genoemd) liggen bak- en stuurboord in de Solent als we koers zetten naar Cowes.
Veiligheidshalve volgen we de goed afgebakende vaargeul, dat is toch nog 13 mijl en in de Solent is de stroming niet te verwaarlozen! Genoeg gelegenheid om het glooiende landschap van het eiland te bewonderen. Op het water zie je grote en kleine zeiljachten heen en weer kruisen, met wat geluk kunnen we een regatta spotten.
Na de middag meren we aan in de drukke Cowes Yachthaven, niet altijd makkelijk voor een 64 voet schip.
Cowes, tijd om de sfeer in het stadje te snuiven
In de gezellige smalle hoofdstraat (High Street is nagenoeg geheel verkeersvrij) is het een bonte mengeling van horeca, nautische kledij-shops, boetiekjes en souvenirwinkeltjes. Vergeet niet even stil te staan bij het uitstalraam van de fotografen-familie Beken. Al vanaf het einde van de 19e eeuw fotograferen zij jachten zoals zeilschoeners, stoomjachten en later moderne jachten op de Solent. De soms spectaculaire actiefoto’s zijn pareltjes voor wie op zoek is naar een souvenir.
Kijk in de zijstraatjes die uitgeven op de diverse havens, daar zijn er knusse kroegen alles in het teken van de zeilsport.
Je moet beslist doorlopen tot de “Esplanade” waar de twee Royal Yachtclubs gevestigd zijn en we de wedstrijd startvlaggen zien. Kleine kanonnen staan op de kaai klaar om het startschot te geven, want hier vertrekt de Fastnet-race, de Round the Island Race, de Ocean Race en natuurlijk de Cowes week.
The Isle of Wight
Voor wie meer tijd, heeft de omgeving heel wat te bieden.
Cowes ligt aan de Medina-rivier die je bijvoorbeeld kan exploreren met een watertaxi om het stadje Newport en eventueel Carisbrooke Castle te bezoeken.
Niet te missen is een bezoek aan Osborne House, een voormalige koninklijke residentie, nu een museum met prachtige tuinen waar je kan genieten van een high tea. Het is gebouwd als zomerverblijf voor koningin Victoria en haar echtgenoot prins Albert.
Je bent er werkelijk op de filmset voor een historisch drama: Victoria en Abdul, Mrs. Brown, Edward the king, A history of Britain, Treasure hunt, Victoria en Albert, The victorians… alle bevatten scenes uit Osborne House.
Beneden aan de Solent loopt een klein spoor om de badkoets van koningin Victoria naar de Solent te brengen…
Het is stilaan tijd om de terugweg aan te vatten. Er zijn verschillende mogelijkheden, te bekijken in functie van de beschikbare tijd.
De terugkeer...
De Needles
In de westelijke Solent naar zee kom je langs de “Needles”. Deze grillige rotspunten zijn “de wachters” aan de open zee, nadat we de smalste strook aan Hurst Castle en Yarmouth voorbij zijn.
Het is een prachtige route voor liefhebbers van het grillige landschap. Geen wonder dat de Solent zo geliefd is bij zeilers. Je moet héél goed rekenen om de stroming mee te hebben en dan kan je aan de Needles verschillende kanten uit.
Iedere trip naar het Oosten (naar huis dus) via de Needles is 50 mijl langer, dan moet je met nachttochten rekening houden.
Waar naartoe vanuit Cowes...
Je kan die zeestraat natuurlijk gebruiken om een rondje Isle of Wight te doen! Zeker de moeite voor de gedreven zeilers.
Reken maar een flinke dagtocht en ontwijk rotsen en ondieptes. 65 à 70 mijl, dat is al vlug 10 uur zeilen met en tegen stroom.
De Solent en Cowes zijn een gegeerde tussenstop op weg naar of van verdere westelijke havens en vaargebieden. Poole is dichtbij en ligt in een idyllische baai. Verdere bestemmingen aan de zuidkust zijn bijvoorbeeld Weymouth, Dartmouth en Plymouth.
Het kanaal oversteken kan ook, Cherbourg of zelfs de Kanaaleilanden liggen binnen aanvaardbare afstand. Je zou kunnen kiezen voor een “Franse” terugtocht langs Cherbourg, Ouistreham, Dieppe, Duinkerken enz.
Helaas – we moeten naar huis – dus gaan we langs de oostkant van het eiland en plannen een tussenstop in Brighton.
De westelijke optie naar Brighton is te lang voor een dagtrip en we hebben geluk, de OZO – wind van zo’n 15 knopen zorgt ervoor dat we voortdurend met 7 knopen en meer tussen de kust en het verkeersstelsel zeilen. We zijn om 9:40u in Cowes vertrokken en leggen na 8 uur heerlijk varen, de Elise vast in de nieuwe haven van Brighton.
Die haven ligt voorbij de stad dus we varen de legendarische Pier voorbij, een voorsmaakje dat ons doet verlangen naar een bezoek.
Gezien de tropische temperaturen (40°) nemen we het historisch treintje dat tussen de stad en de haven pendelt. Brighton is één van de bekendste en grootste badplaatsen van het Verenigd Koninkrijk. Er bevinden zich nog veel oude victoriaanse gebouwen waaronder het opvallende door John Nash voor George IV verbouwde Royal Pavilion. Leuke anekdote; koningin Victoria verkocht dit merkwaardige gebouw om Osborne House te bekostigen.
We nemen een kijkje op de spectaculaire pier vol diverse attracties, speelhuizen, pubs, clubs, bars, restaurants, cafés en winkels, bevolkt door een bonte en diverse menigte.
We wandelen langs de dijk terug naar ons schip om te eten in de buitenkuip, genietend van de avondzon.
Hoewel er in elke havenstad een ruim aanbod van restaurants is, vinden we het fijn om aan boord te chillen. Je neemt de tijd, gezellig aperitieven, hapjes en er is altijd wel een vrijwilliger scheepskok. Het hoeven geen culinaire hoogstandjes te zijn, vaak heeft er iemand een lekkernij voorbereid en diepgevroren weggeborgen in de comfortabele keuken.
Aan tafel bespreken we de plannen voor de verdere terugtocht.
We opteren voor een volgende stop in Dover, de voorspellingen beloven opnieuw zeilplezier.
En het klopt: van bij de start om 8:00u noteren we 18 – 19 knopen ware wind. De Elise klieft met 8 knopen opnieuw de golven. Aan Beachy Head gaan we een eerste keer overstag en zien de teller naar 9 knopen gaan. Met zonnig, weer (achteraf vernemen we dat het aan land broeierig heet was) en de gunstige zeilwind, genieten we opnieuw van deze reis.
Het zijn glooiende landschappen die voorbij Hastings en Dungeness en Folkestone op het laatst overgaan naar de beroemde White Cliffs of Dover.
Daar hadden we tegen 20:00u kunnen zijn als de wind op post was gebleven. Helaas, niet verwonderlijk na een hete dag: rond 19:00u komen we in windstiltes, af en toe uit wisselende hoek een vleugje wind. Kortom, het gaat niet meer vooruit tenzij we het ijzeren zeil (de Yanmar 136PK) aan het werk zetten. Zo komt het dat we pas om 22:00u aan een kopsteiger (een Hammerhead noemen ze dat) van de nieuwe haven aanmeren. Die nieuwe haven is voor ons een zegen, want in de oude buitenhaven was er amper een bruikbare plaats voor een (bijna) 20 meter schip.
Dover Oostende is voor de schipper en de vaste crew een bekende tocht. We steken opnieuw rond 9:00 u van wal, krijgen bevel de Oostelijke “entrance” te gebruiken en beslissen om direct de Traffic lane te kruisen.
De zuidwesten wind helpt mee, want bij 17 tot 20 knopen kunnen we op zeil aan 8 knopen over grond de “scheeps autostrade” veilig oversteken.
Tegen de middag zijn we aan de Franse kust en Duinkerke voorbij naar de Zuydcoote-pas. Om langs de Franse kust te varen is het belangrijk om het
getij en de wind mee te hebben. De snelheid over de grond varieert tussen de 8-10 knopen.
Kalme zee, wind van 18-20 knopen en zon. Onze laatste dag kon niet beter. Zeilen is echt genieten!
De sluismeester van de Mercator Marina heeft ons in het snotje en houdt de sluis voor ons klaar. Een kwartiertje later liggen we vast op ons plekje, blij na weer een mooie zeildag.
Cowes en de Solent, heel wat mogelijkheden!
Voor de timing merk je dat je erg afhankelijk bent van de weergoden. Als je gezelschap er klaar voor is, kies je best voor een nachtelijke etappe. Zo maak je minstens één grote sprong in het reisplan. We helpen je graag, onze crew neemt de leiding bij elke wachtbeurt, die minstens twee personen telt.
De terugtocht kunnen we inplannen in functie van de beschikbare tijd en het weer. Elk van de steden / havens die we bezochten op de terugweg kan je op een dagtocht bezeilen.
Elke bestemming is een bezoekdag waard, voorzie ruimte in het plan.